Η Eurovision 2026 δείχνει από νωρίς πως δεν θα είναι ένας συνηθισμένος διαγωνισμός.
Πολιτικές εντάσεις, δημόσιες παρεμβάσεις και εσωτερικές αντιπαραθέσεις έχουν ήδη αρχίσει να διαμορφώνουν ένα σκηνικό που ξεφεύγει από τα στενά όρια της μουσικής. Από τη Σλοβενία μέχρι την Πορτογαλία, η συμμετοχή του Ισραήλ έχει πυροδοτήσει αντιδράσεις, ανοίγοντας μέτωπα που αγγίζουν ευθέως την πολιτική και τη στάση των κρατών.
Σε αυτό το κλίμα, δυναμική παρέμβαση έκανε η Alenka Gotar, πολιτικός και πρώην εκπρόσωπος της Σλοβενίας στη Eurovision του 2007. Με δημόσια τοποθέτησή της, άσκησε έντονη κριτική τόσο στην απόφαση της σλοβενικής δημόσιας τηλεόρασης να μποϊκοτάρει τη Eurovision 2026, όσο και στο γεγονός ότι η σλοβενικής καταγωγής Eva Maria θα εκπροσωπήσει το Λουξεμβούργο στον φετινό διαγωνισμό.
Μέσα από ανάρτησή της στα social media, η Gotar υποστήριξε ότι Σλοβένοι καλλιτέχνες αναγκάζονται να αναζητούν διεξόδους εκτός χώρας, καθώς -όπως ανέφερε- το ίδιο το κράτος, μέσω πολιτικών επιλογών «τμημάτων της ελίτ», τους έχει στερήσει τις ευκαιρίες να αναπτύξουν και να προβάλουν το καλλιτεχνικό τους δυναμικό στο εσωτερικό.
Η κριτική της, ωστόσο, δεν σταμάτησε στη Eurovision. Η πρώην εκπρόσωπος επεσήμανε ότι η στάση της Σλοβενίας παρουσιάζει σοβαρές αντιφάσεις, σημειώνοντας πως, αν υπήρχε πραγματική πολιτική συνέπεια, θα έπρεπε να είχε τεθεί ακόμη και ζήτημα συμμετοχής Σλοβένων αθλητών στους Ολυμπιακούς Αγώνες, σε σχέση με τη στάση απέναντι στο Ισραήλ. Σύμφωνα με την ίδια, η διαφορετική αντιμετώπιση δεν είναι τυχαία, καθώς στον χώρο του αθλητισμού «κυκλοφορούν πολύ περισσότερα χρήματα και ευκαιρίες πολιτικής προβολής» σε σύγκριση με τον πολιτισμό και τη μουσική.
Διχασμός στο Festival da Canção 2026 της Πορτογαλίας
Την ίδια ώρα, στην Πορτογαλία, το «Festival da Canção 2026» έχει μετατραπεί σε πεδίο έντονης αντιπαράθεσης, με τη συζήτηση γύρω από το ενδεχόμενο μποϊκοτάζ να διχάζει ανοιχτά τους συμμετέχοντες. Για δεύτερη φορά μετά την ανακοίνωση των καλλιτεχνών, σύμφωνα με το Euromix, ένας ακόμη διαγωνιζόμενος ξεκαθάρισε δημόσια ότι θα ταξιδέψει κανονικά στη Eurovision, αν κερδίσει τον εθνικό τελικό, παρά τις πιέσεις από συναδέλφους του που έχουν δηλώσει πως θα αποσυρθούν λόγω της συμμετοχής του Ισραήλ.
Ο τραγουδιστής André Amaro, που διαγωνίζεται στον πρώτο ημιτελικό, δήλωσε ξεκάθαρα ότι δεν σκοπεύει να μποϊκοτάρει τον διαγωνισμό. Όταν ρωτήθηκε αν θα συμμετείχε στη Eurovision σε περίπτωση νίκης, απάντησε: «Έχω μεγάλο σεβασμό για την άποψη όλων. Η μουσική μου μπορεί επίσης να δημιουργήσει αλλαγή». Παράλληλα, αναγνώρισε τη στάση συναδέλφων του, τονίζοντας ότι κατανοεί τις διαφορετικές οπτικές.
Νωρίτερα, και οι Bandidos do Cante είχαν επιβεβαιώσει ότι θα εκπροσωπήσουν την Πορτογαλία αν επιλεγούν, δημοσιεύοντας μήνυμα με έμφαση στον ρόλο της μουσικής: «Πιστεύουμε ότι το Festival da Canção και η Eurovision υπάρχουν, πρώτα και πάνω απ’ όλα, για να γιορτάζουν τα τραγούδια, τους συνθέτες και τους καλλιτέχνες. Αυτές είναι σκηνές όπου η μουσική ενώνει και δίνει φωνή στη δημιουργικότητα του κάθε ανθρώπου, ειδικά σε δύσκολες στιγμές».
Και πρόσθεσαν: «Αν κριθούμε από το κοινό ικανοί να εκπροσωπήσουμε την Πορτογαλία στη Eurovision, θα την εκπροσωπήσουμε με υπευθυνότητα, με σεβασμό και αυτοσεβασμό. Πάντα με θετική στάση, σε πνεύμα ενότητας και με την κατανόηση ότι η μουσική μπορεί να φέρει τους ανθρώπους πιο κοντά, ακόμη κι όταν ο κόσμος συχνά σπρώχνει προς την αντίθετη κατεύθυνση».
Συνολικά, 13 από τις 16 συμμετοχές του «Festival da Canção» έχουν υπογράψει κοινή δήλωση, δηλώνοντας ότι θα μποϊκοτάρουν την Eurovision 2026 αν κερδίσουν, ως ένδειξη διαμαρτυρίας για τη συμμετοχή του Ισραήλ. Ένας καλλιτέχνης δεν έχει ακόμη τοποθετηθεί δημόσια, διατηρώντας το κλίμα αβεβαιότητας.
Νέος κανονισμός ανοίγει τον δρόμο στο μποϊκοτάζ
Η φετινή ένταση ενισχύεται και από έναν νέο κανονισμό: για πρώτη φορά, ο νικητής του εθνικού τελικού δεν είναι υποχρεωμένος να εκπροσωπήσει αυτόματα την Πορτογαλία στη Eurovision, γεγονός που καθιστά πρακτικά εφικτό ένα οργανωμένο μποϊκοτάζ. Παρά τις αντιδράσεις, ο πορτογαλικός ραδιοτηλεοπτικός φορέας RTP έχει ξεκαθαρίσει ότι η χώρα θα συμμετάσχει κανονικά στη Eurovision 2026 στη Βιέννη.
Σε επίσημη δήλωσή της, ανέφερε: «Ανεξάρτητα από την απόφαση των καλλιτεχνών που υπέγραψαν τη δήλωση, της οποίας το περιεχόμενο κατανοούμε, η RTP θα διοργανώσει το Festival da Canção και επιβεβαιώνει τη συμμετοχή της στη Eurovision 2026, μαζί με τη συντριπτική πλειοψηφία των χωρών-μελών της EBU».
Και αν κερδίσει κάποιος που αρνηθεί;
Με τα σενάρια να παραμένουν ανοιχτά, η RTP ίσως κληθεί να πάρει δύσκολες αποφάσεις αν νικήσει καλλιτέχνης που θα αρνηθεί να ταξιδέψει στη Βιέννη. Από εναλλακτική επιλογή συμμετοχής μέχρι αλλαγές στη διαδικασία, όλα παραμένουν στο τραπέζι.
Το «Festival da Canção 2026» ξεκινά με τον Πρώτο Ημιτελικό στις 21 Φεβρουαρίου, συνεχίζεται με τον Δεύτερο στις 28 Φεβρουαρίου και ολοκληρώνεται με τον Μεγάλο Τελικό στις 7 Μαρτίου, με τη μουσική, πάντως, να έχει ήδη βρεθεί στο επίκεντρο μιας μεγάλης πολιτικής συζήτησης.